page contents
MID en MIVD

Alle informatie m.b.t. Nederlandse Militaire Inlichtingen organisaties en eenheden zijn afkomstig van openbare bronnen.


Om de collectie Inlichtingen aan te vullen, is Dutchhelmets.nl op zoek naar aanvullend materiaal zoals emblemen, borstzakhangers, coins, uitrusting, kleding (gevechts- en Dagelijks Tenue), foto's, documentatie, tijdschriften, boekwerken, voorschriften, stikkers, materieel en overige memorabilia. Kortom, alles wat met Inlichtingen te maken heeft.

Gezien de gevoeligheid, wordt hier voorzichtig mee omgegaan, zoals wet en regelgeving voorschrijft.



Militaire Inlichtingendienst (MID) en de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD)


In 1986 startte een centralisatieoperatie die tot doel had om de inlichtingendiensten van de drie krijgmachtdelen samen te voegen, waardoor ze efficiënter zouden kunnen werken en hoogwaardiger inlichtingen zouden afleveren. Het resultaat was een fusie van de afzonderlijke diensten tot de Militaire Inlichtingendienst (MID).

De nieuwe MID was initieel vooral een koepel boven de MARID, LAMID en LUID die van naam veranderden en MID/KM, MID/KL en MID/KLu werden genoemd. Ook werden daarnaast twee gezamenlijke afdelingen opgericht, de Afdeling Inlichtingen (AI) en de Afdeling Contra Inlichtingen en Veiligheid (ACIV) die grotendeels gevuld werden met personeel uit de drie diensten van de krijgsmachtdelen.

De met de uitvoering van de contra-inlichtingen (CI) activiteiten belaste eenheden (de bureaus Cl-Operatiën en de Cl-detachementen) werden (vooralsnog) niet ingebed in de centrale organisatie, maar bleven per krijgsmachtdeel (MID/KM, MID/KL en MID/KLu) georganiseerd.

Medio 1996 werden de functies van Hoofd S2 en Hoofd LAMID/LUID/MARID losgekoppeld, en kwamen de bij de krijgsmachtdelen ingedeelde MID afdelingen onder de eenhoofdige leiding van het Hoofd MID (H-MID).


De MID was een 'Bijzondere Organisatie Eenheid' (BOE) van het Ministerie van Defensie en maakte tot 1993 administratief onderdeel uit van de Defensiestaf. Vanaf 1993 viel de MID rechtstreeks onder de Secretaris-generaal van het Ministerie van Defensie en was verantwoordelijkheid verschuldigd aan de Minister van Defensie.

De leiding van de MID was in handen van H-MID die werd bijgestaan door een plaatsvervangend hoofd. Vanaf 1 augustust 1999 werd het hoofd MID “directeur MID” (D-MID) genoemd. Deze werd bijgestaan door een Chef Staf, tevens plaatsvervangend Directeur MID.


De MID kende de volgende afdelingen:

- De Afdeling Inlichtingen (AI) en de Bureaus Inlichtingen (BI) van de MID afdelingen van de krijgsmachtdelen (MID/KL, MID/KM en MID/KLu),

- De Afdeling Contra-Inlichtingen en Veiligheid (ACIV) en de Bureaus Veiligheid (BV) van de MID afdelingen van de krijgsmachtdelen (MID/KL, MID/KM en MID/KLu),

- De Afdeling Operaties (AO), die was ontstaan uit samenvoeging van de Cl-elementen van voornamelijk de voormalige LAMID en LUID. Na de opheffing van de Inlichtingendienst Buitenland (IDB) per l januari 1994 is de afdeling een eigen bijdrage gaan leveren aan het dichten van het door de IDB achtergelaten 'gat'. Vanaf medio 1996 was de taakstelling van het bureau “het uitvoeren van HUMINT operaties op het gebied van contra-inlichtingen en inlichtingen”.

- De Afdeling Verbindingsinlichtingen (AVI). Deze afdeling ontstond medio 1996 uit samenvoeging van het Technisch Informatieverwerkings Centrum (TIVC) van de marine en de tactische peil- en interceptie-eenheden van de landmacht en luchtmacht, respectievelijk 898 Verbindingsbataljon en delen van de 1e Luchtmacht Verbindingsgroep (1 LVG). Na de samenvoeging bestond de afdeling uit een staf in Den Haag, het Strategisch Verbindingsinlichtingen Centrum (SVIC) te Amsterdam en het Operationeel Verbindingsinlichtingencentrum (OVIC) te Eibergen.


Met de invoering van Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV) in 2002 werd de MID gereorganiseerd tot de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD). De MIVD valt rechtstreeks onder de politieke en ambtelijke top van het Ministerie van Defensie.


In 2003 en daarna heeft de MIVD het vooral druk gehad met crisisbeheersingsoperaties, zoals die op de Balkan en in Afghanistan, Irak en Liberia. Zo zijn in 2003 inlichtingenteams en contra-inlichtingen en veiligheidsteams uitgezonden naar Bosnië, Afghanistan en Irak. Vervolgens werden ook de Nederlandse militaire missies in de Afgaanse provincies Uruzgan (2006-2010) en Kunduz (2011-2013) door de MIVD ondersteund.


De inlichtingen die de MIVD vergaart kunnen worden onderverdeeld in strategische inlichtingen en operationele inlichtingen:

- Strategische inlichtingen zijn inlichtingen die de regering of de legerleiding nodig heeft om beleid te kunnen maken, bijvoorbeeld, inlichtingen over proliferatie van kernwapens.

- Operationele inlichtingen zijn inlichtingen die de Chef Defensiestaf (CDS) en Directie Operatiën (DOPS) ondersteunen op het gebied van militaire operaties.



Embleem van de MID en de MIVD


Met het reorganiseren naar een centrale Militaire Inlichtingen Dienst in 1988, werd een nieuw embleem ingevoerd met een Egyptische Sfinx als kern die kennis en wijsheid symboliseert. De drie geheven zwaarden symboliseren de, toendertijd, drie Krijgsmachtdelen namelijk: Landmacht, Luchtmacht en Marine. De riem eromheen symboliseert de verbondenheid van de dienst. De spreuk "Meritum In Discernendo", wat "in verdienste onderscheiden" betekent, werd in het bovenste deel van de riem geplaatst. De beginletters van de spreuk vormen de afkorting MID wat verwijst naar de naam van de dienst. De kleuren hebben geen heraldische betekenis en zijn gekozen op esthetische gronden.


Met het oprichten van de Koninklijke Marechaussee als vierde Krijgsmachtdeel in 1998 en de reorganisatie van MID naar MIVD in 2002, werd het embleem aangepast. Er werd een vierde geheven zwaard toegevoegd om de vier Krijgsmachtdelen te symboliseren. De spreuk werd gewijzigd naar "Meritum In Veritatem Discernendo", wat "de verdienste ligt in het kunnen onderkennen van de waarheid" betekent, en verwijst naar de aard van het inlichtingenwerk. Ook nu weer vormen de beginletters de afkorting MIVD, wat verwijst naar de naam van de dienst.